ZABYTKI
Wybierz pierwszą literę miejscowości: B C D G H I J K L Ł M N O P R S Ś T W Z Ż
rozmiar czcionki A A A
Architektura rezydencjonalna
Cisów - Założenie dworsko-folwarczno-parkowe
Założenie dworsko-folwarczno-parkowe usytuowane jest na wschodnim obrzeżu miejsco­wości, po północnej stronie drogi lokalnej prowadzącej do Solnik, ok. 500 m od skrzy­żowania z główną szosą prowadzącą z Kożuchowa do Szprotawy. Dwór zlokalizowany jest w zachodniej części założenia. Umiejscowiony jest centralnie na prostokątnej działce, za­mkniętej od strony południowej ogrodzeniem, z bramą wjazdową. Od wschodu sąsiaduje z budynkiem mieszkalnym, oddzielającym go od podwórza gospodarczego, od północny z parkiem położonym na skarpie wzniesienia morenowego, a od zachodu szpalerem drzew, wysadzonym wzdłuż granicy założenia.

Wieś wymieniona była po raz pierwszy w dokumentach w 1349 roku. Kolejna udokumen­towana informacja dotyczy zakupu Cisowa przez synów Petrusa von Unruh ze Stypuło­wa Środkowego w 1388 roku. W rękach rodu von Unruh dobra pozostały do 1672 roku, kiedy to zadłużony majątek został sprzedany. Nowym właścicielem został von Müllenau, który odsprzedał włości w roku 1743 baronowi von Goltz, a ten zbył je trzy lata później hrabiemu von Kalckreuth z Podbrzezia Dolnego. W 1791 roku wieś była podzielona na dwie części: pierwszą należącą do miasta Kożuchów i drugą z folwarkiem należącą do ro­dziny von Kalckreuth. Następnym posiadaczem dóbr, wymienianym z imienia jest Alfred Kurt von Kalckreuth w 1845 roku. Po śmierci hrabiego sukcesorem majątku został star­szy syn Alfred von Kalckreuth. Z powodu choroby, ok. 1880 roku, oddał on swoje dobra w dzierżawę młodszemu bratu Theobaldowi. Prawdopodobnie w roku 1913 Alfred Kurt von Kalckreuth sprzedał cisowski majątek Paulowi Brose. Z jego inicjatywy w drugiej de­kadzie XX wieku, dotychczasowy folwark został rozbudowany. Wówczas po jego zachod­niej stronie wzniesiono rezydencję otoczoną niewielkim ogrodem, z podjazdem umiejsco­wionym od południa, a po północnej stronie urządzono ponad dwu i pół hektarowy park krajobrazowy. W 2. poł. lat 30. XX wieku rezydencję wraz z dominium nabył Otto Nadol­le, który pozostał właścicielem do 1946 roku. Po wojnie majątek przejął Skarb Państwa, a następnie zorganizowano w nim PGR, które funkcjonowało do lat 90. XX wieku. W tym okresie dwór był użytkowany jako biura PGR. W kolejnych latach rezydencja przeszła na własność Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa z siedzibą w Zielonej Górze. Pod ko­niec lat 90. XX wieku majątek nabył osoba prywatna.

Budowla zbudowana została w drugiej dekadzie XX wieku, w stylu eklektycznym. Roz­planowana jest na rzucie zbliżonym do prostokąta urozmaiconego ryzalitami: środkowy­mi i narożnym na planie koła oraz przybudówką na planie prostokąta, mieszczącą główne wejście i schodami o wykroju wachlarza. Fasada zwrócona jest w kierunku południowym. Dwukondygnacyjny budynek posadowiony na wysokich piwnicach, nakryty jest wielospa­dowym dachem mansardowym. Bryła rozczłonkowana jest silnie wysuniętymi przed lico ryzalitami od strony po południowej i północnej. Ryzalit północny ma zróżnicowaną wy­sokość. Najwyższa trzykondygnacyjna część zwieńczona jest szczytem o wklęsło-wypukłym wykroju. Przylegają do niej niższe dwu- i jednokondygnacyjne, przekryte dwuspadowymi daszkami. Po lewej stronie ryzalitu umieszczony jest otwarty ganek kolumnowy dźwigają­cy balkon z tralkową balustradą. Elewacje artykułowane są gzymsami: cokołowym i wień­czącym. Narożna elewacji i ryzalitów podkreślone są boniowaniem. Okna o różnorodnym kształcie ujęte są w opaski uszakowe. W elewacji wschodniej umieszczona jest tarcza her­bowa, opracowana w tynku.

W budynku zachowała się w większości oryginalna stolarka okienna, a we wnętrzu stolar­ka drzwiowa, snycerka klatki schodowej oraz posadzki: ceramiczne i drewniane. Ponadto w pomieszczeniu na piętrze znajduje się secesyjny piec kaflowy.


Małgorzata Lisiecka
Źródło:
"Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Galeria

BIP
Wojewódzka Rada Ochrony Zabytków
Spis treści  I.  WPROWADZENIE  7  II.  MATERIAŁY  11  III.  ANALIZA  49 1. Osadnictwo neolityczne oraz pochodzące z przełomu okresu neolitu i wczesnej  epoki brązu (połowa VI - III/II...
Zabytek Chroniony Prawem
3
Translate / Übersetzen