ZABYTKI
Wybierz pierwszą literę miejscowości: B C D G H I J K L Ł M N O P R S Ś T W Z Ż
rozmiar czcionki A A A
Założenia parkowe
Przecław, park pałacowy

Przez wieś Przecław (niem. Ottendorf) przebiega droga prowadząca w kierunku pn.-wsch. do Zimnej Brzeźnicy i w kierunku pd.-zach. do Niegosławic. Park pałacowy o pow. 2,5 ha umiejscowiony jest we wsch. części wsi. Założenie ograniczone jest od pn. rowem wodnym, od pd. zabudową mieszkalną, od zach. drogą, natomiast od wsch. ukształtowane jest w klin i ograniczone polami uprawnymi. Wjazd główny od strony zach. parku. Wzdłuż granicy zach. biegnie aleja lipowa, z pd.-zach. narożnika aleja kasztanowców. Folwark usytuowany na pd. od parku.
Dobra ziemskie w Przecławiu od XVII w. należały do rodziny von Braun, a następnie do rodziny von Skopp. Prawdopodobnie ok. poł. XVIII w. Otto von Skopp przekazał należące do niego ziemie dwóm synom. Najstarszy z synów Heinrich otrzymał Przecław. Był jego właścicielem do końca XVIII w. Od 1842 r. Przecław należał do księcia Hohenzzoler-Hechingen. Po jego śmierci majątkiem zarządzała wdowa Maria Luiza z domu von Curland. Ok. 1876 r. jako właścicielkę dóbr wymienia się księżną von Aceranza Pignatelli z domu von Curland. W ostatnich latach XIX w. Przecław należał do porucznika Behme. W tym czasie nastąpił dynamiczny rozwój miejscowości, łączna pow. majątku wynosiła 1120 ha, a w większości były to pola uprawne i łąki. Kolejnym właścicielem w latach 1912-1917 był Werner Bach. W 1917 r. majątek przeszedł na własność księcia Ernsta Günthera zu Schleswig-Holstein i jego spadkobierców, pozostał ich własnością do końca II wojny światowej. Po wojnie został upaństwowiony. Obecnie park należy do gminy Niegosławice.
Pierwotnie założenie w Przecławiu ograniczało się do najbliższego otoczenia pałacu, usytuowanego frontem w kierunku zach. Pałac otaczała szeroka fosa, biegnącą po linii zbliżonej do koła. Przez fosę w kierunku zach. wybudowano most z piaskowca z balustradami ozdobionymi wazami. Od strony pn., od sąsiednich łąk założenie oddzielał rów wodny, wzdłuż którego ukształtowano groblę między fosą a rowem. Granicę pd. wyznaczał płytki rów wodny. Na zach. od pałacu założono aleję lipową. W latach 60. XIX w. po wsch. stronie pałacu założono park typu swobodnego3. Naturalne ogrodzenie od strony pn. stanowiły wysokie drzewa. W parku wyznaczono główne ścieżki, które przebiegały wokół fosy oraz wzdłuż jego granic. Centralnie w części wsch. ukształtowano niewielkich rozmiarów platformę ziemną obsadzoną prawdopodobnie lipami drobnolistnymi (Tilia cordata), z której wyznaczono w kierunku pałacu oś widokową. Na polanie przy pałacu posadzono dwa solitery platany klonolistne (Platanus × hispanica). Groblę przy fosie obsadzono klonami pospolitymi (Acer platanoides), lipami drobnolistnymi (Tilia cordata) i platanami klonolistnymi (Platanus × hispanica). Wzdłuż fosy w części pd. założono aleję z kasztanowców białych (Aesculus hippocastanum).
W części zach. parku w miejscu wyburzonego po II wojnie światowej pałacu pozostała polana oddzielona od wsch. części parku wyschniętą fosą, zasypaną od zach. Od pn. i zach. polanę otaczają szczątkowo zachowane aleje. W części zach. parku drzewostan liściasty, starszy, głównie gat. rodzime: klon pospolity (Acer platanoides), lipa drobnolistna (Tilia cordata), dąb szypułkowy (Quercus robur). Gatunki aklimatyzowane: kasztanowiec biały (Aesculus hippocastanum), platan klonolistny (Platanus × hispanica). W warstwie krzewów szczątkowo występuje bez czarny (Sambucus nigra). W runie parkowym dominuje zawilec gajowy (Anemone nemorosa). Drzewa we wsch. części parku porasta bluszcz pospolity (Hedera helix). Stan zdrowotny drzew jest dobry. Pielęgnacji wymagają lipy z najstarszej alei. We wsch. części parku pozostałości okrągłej platformy z jedną zachowaną lipą.
Park w Przecławiu zachował się w historycznych granicach. Układ ścieżek czytelny w zach. części. W 2012 r. park został oczyszczony z samosiewów drzew i krzewów, które zacierały jego układ. Negatywnym zjawiskiem mającym wpływ na stan parku jest jego zanieczyszczenie odpadami przez mieszkańców, wykorzystywanie go do celów gospodarczych (część wsch. teren ogrodzony słupami z drutem kolczastym) i lokalizację na jego terenie prowizorycznej budowli oraz zadaszonej konstrukcji drewnianej. Elementy te wymagają w przyszłości usunięcia, park kwalifikuje się do rewaloryzacji.



Marlena Cok
Źródło:
"Zabytkowe parki województwa lubuskiego"
Galeria

BIP
Wojewódzka Rada Ochrony Zabytków
Stanisław Kowalski ZABYTKI ARCHITEKTURY WOJEWÓDZTWA LUBUSKIEGO, s. 473, Zielona Góra 2010 Autorem książki jest  dr  Stanisław Kowalski historyk sztuki, znawca urbanistyki i  zabytkowej architektury, pełniący...
Zabytek Chroniony Prawem
7
Translate / Übersetzen