Strona główna / Serwis informacyjny / Aktualności / Iłowa - wpis do rejestru zabytków dźwigu okrężnego...
Aktualności
29 styczeń 2014
Iłowa - wpis do rejestru zabytków dźwigu okrężnego

IŁOWA - DŹWIG OKRĘŻNY ZW. PATERNOSTER

Rozmiar czcionki
A A A

Decyzją z dnia 17.09.2013 r. Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków pod nr L-608/A dźwig okrężny tzw. paternoster znajdujący się w budynku administracyjnym dawnych Zakładów Tkanin Technologicznych Eskord przy ul. Borowskiej w miejscowości Iłowa

 Obiekt znajduje się w modernistycznym budynku administracyjnym pochodzącym z 1935 r. Dźwig wyprodukowała w 1936 r. berlińska firma Flohr. Składa się z 10 połączonych ze sobą kabin poruszających się ze stałą, niewielką prędkością. Kabiny przeznaczone są dla dwóch osób, nie posiadają drzwi – wsiadanie i wysiadanie odbywa się bez zatrzymywania dźwigu na parterze i trzech kolejnych piętrach budynku. Nad ostatnią kondygnacją znajduje się maszynownia. Winda napędzana jest trójfazowym silnikiem elektrycznym, z którego napęd przenoszony jest za pomocą przekładni ślimakowej na dwa zębate koła łańcuchowe. Wejścia do wagoników znajdują się tuż obok siebie i ujęte są wspólnym portalem z tworzywa imitującego kamień. Na parterze, na ściance pomiędzy kabinami, znajdują się dwa przyciski – jeden uruchamiający, drugi zatrzymujący dźwig. Na wyższych kondygnacjach umieszczony jest tylko wyłącznik „Stop”. Tabliczki z numerem kondygnacji zamontowane są wewnątrz szybu oraz nad portalem na pierwszym i drugim piętrze. W kabinach i w ścianach przy wejściu do kabin zamocowane są po dwa metalowe uchwyty w kształcie litery U.

Większość elementów tworzących mechanizm windy pochodzi z okresu jej produkcji. Do przekładni ślimakowej przykręcona jest tabliczka znamionowa z nazwą producenta – Flohr, datą produkcji – 1936, oraz numerem fabrycznym – 26335. Pompa olejowa została wyprodukowana przez firmę Ernst Holland Görlitz i/Schl.

Iłowska winda reprezentuje rzadki już obecnie typ dźwigu. Należy do grupy zaledwie sześciu urządzeń tego rodzaju działających na terenie Polski. Dwie windy znajdują się w Opolu – jedna w budynku Komendy Wojewódzkiej Policji, druga w siedzibie Urzędu Wojewódzkiego, następne dwie w Katowicach – w gmachu Sejmu Śląskiego i w biurowcu przy ul. Wita Stwosza 7, i kolejna przy wrocławskim rynku w siedzibie Banku Zachodniego. Kilka lat temu zlikwidowano dźwig okrężny w budynku należącym do PKP w Gdańsku, a wcześniej w Gliwicach w siedzibie Bumar Łabędy.

 

Źródło: W. Eckert, Winda okrężna w Iłowej. Lubuski Paternoster, „Lubuskie Materiały Konserwatorskie”, T. 10, 2013.

 

 Fot. W.Eckert
 

Alicja Duda

Galeria
Zobacz również
Projekt „Lubuska Sieć Współpracy na rzecz ochrony zabytków”
Lubuska Grupa Eksploracyjna „Nadodrze” otrzymała...
Wpis do rejestru zabytków mozaiki na elewacjach budynku handlowego w Iłowej
Decyzją z dnia 27.11.2017 r. Lubuski Wojewódzki Konserwator...
Iłowa - remont dachu na kościele filialnym pw. Chrystusa Króla
Rozpoczęty został remont dachu kościoła. Inwestycja obejmuje...
Iłowa - remont dachu na kościele filialnym pw. Chrystusa Króla
Zakończono II etap remontu dachu kościoła. Roboty budowlane...