Strona główna / Zabytki / Prace konserwatorskie / zabezpieczenie i odbudowa bastei przy ul. Obywatel...
Prace konserwatorskie
24 sierpień 2015
zabezpieczenie i odbudowa bastei przy ul. Obywatelskiej w Kożuchowie

Rozmiar czcionki
A A A

 Zakończono prace polegające na zabezpieczeniu i odbudowie bastei położonej na dz. 491/2 przy ul. Obywatelskiej w Kożuchowie stanowiącej część obwarowań miejskich Kożuchowa, wpisanych do rejestru zabytków pod nr 95, decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Zielonej Górze z dnia 14.04.1968 r. wraz z wykonaniem zejścia w formie pochylni terenowej i schodów.
Mury obronne Kożuchowa składają się z dwóch obwodów: wewnętrznego pochodzącego z XIII w. z zachowanymi sześcioma basztami i fragmentem bramy oraz zewnętrznego, wzniesionego w XV w., z pięcioma bastejami. W skład systemu obronnego wchodził również zbudowany w XIV w. zamek, otoczony murem kurtynowym. Do miasta prowadziły trzy bramy: Głogowska,  Żagańska, Krośnieńska i Szprotawska. Całość otaczała szeroka nawodniona fosa. Basteja przy ul. Obywatelskiej stanowi element drugiego pierścienia murów którego dobudowa związana była z koniecznością przystosowania obwarowań miejskich do obrony artyleryjskiej. W 1764 r. po pożarze Kożuchowa dokonano częściowej rozbiórki murów, przeznaczając uzyskany w ten sposób materiał na odbudowę miasta.  W 1819 r. osuszono fosę otaczającą zewnętrzny pierścień obwarowań i wyburzono bramy miejskie, za wyjątkiem bramy Krośnieńskiej. System obronny Kożuchowa, pomimo licznych rozbiórek i zmian wprowadzanych na przestrzeni wieków, należy do najlepiej zachowanych na terenie Dolnego Śląska, stanowiąc unikatowy zespół obwarowań miejskich prezentujący wyjątkowe wartości historyczne i naukowe, świadcząc jednocześnie o stopniu zaawansowania inżynierii i architektury obronnej okresu średniowiecza.

Basteja przy ul. Obywatelskiej wzniesiona na rzucie podkowy o długości 13 m i szerokości 9,5 m, stanowi największą tego typu budowlę w obrębie murów obronnych Kożuchowa. W 2010 r., miała miejsce katastrofa budowlana w wyniku której zawaleniu uległa południowa część bastei.
Prowadzone badania architektoniczne i archeologiczne oraz roboty budowlane prowadzone od 2013 r. pozwoliły odsłonić wnętrze bastei, podziemne relikty muru wewnętrznego, rozebrano również wtórne nadbudowy. Dr inż. arch. Andrzej Legendziewicz przeprowadził badania architektoniczne bastei, w wyniku których odsłonięto i zinwentaryzowano m.in. relikty strzelnic oraz poziom muru średniowiecznego. W wyniku tych odkryć dokonano weryfikacji początkowego zamierzenia, w zakresie formy i sposobu ekspozycji obiektu wg projektu autorstwa dr inż. arch. Macieja Małachowicza.
W wyniku zrealizowanych prac dokonano odbudowy bastei do wysokości przyległego muru kurtynowego, wybrano wtórny nasyp ziemny wraz z wykonaniem nowej nawierzchni we wnętrzu obiektu, na obniżonym poziomie, zbudowano pochylnię ze schodami i ukształtowano terenu w formie skarpy. Odtworzono również odkryte strzelnice, a w linii muru zaznaczono jego historyczny poziom i część odbudowywaną, dla zachowania prawdy historycznej.
Realizacja zamierzenia umożliwiła scalenie i uczytelnienie przebiegu obwarowań miejskich Kożuchowa, jak również wpłynęła korzystnie na ekspozycję zabytkowych murów. W wyniku działań Inwestora - Gminy Kożuchów dokonano właściwego zabezpieczenia i ekspozycji bastei, co umożliwiło jej udostępnienie dla zwiedzających. Biorąc pod uwagę niezwykłe wartości obiektu, działanie to stanowi znaczący edukacyjny walor.

 

Karolina Idryjan

Galeria
Zobacz również
Wojewódzkie Obchody Międzynarodowgo Dnia Ochrony Zabytków w Kożuchowie
W dniu 28 kwietnia 2010 na zamku w Kożuchowie odbędą się...
Kożuchów - Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków
Międzynarodowy Dzień Ochrony Zabytków obchodzony jest w ...
Kożuchów - badania w farze
W marcu 2010 roku dr inż. Maciej Madziarz z Instytutu Górnictwa...