Strona główna / Zabytki / Bonów - Zespół dworski
Architektura rezydencjonalna

Bonów - Zespół dworski

Rozmiar czcionki
A A A
Zespół dworski zlokalizowany jest w zachodniej części wsi. Dwór zajmuje centralną część założenia, po którego południowej stronie znajduje się zabudowa folwarczna, skupiona wokół prostokątnego podwórza, a po północnej skromne założenie parkowe o charakterze krajobrazowym wraz z dawnym ogrodem warzywnym.

Wieś Bonów powstała przypuszczalnie w XIV wieku. Pierwszy raz miejscowość wzmian­kowana jest w 1360 roku, kiedy przynależała do księstwa głogowskiego. W 1480 roku wła­ścicielem Bonowa był Lorenz Beytsch, natomiast w 1510 roku Hans Pruffer. Prawdopo­dobnie jeszcze w XVI wieku Bonów nabyła rodzina von Glaubitz, w której rękach mają­tek pozostał do XIX wieku. W opisie Śląska z 1791 roku, Zimmermann podaje, że dobra ziemskie w Bonowie należały w owym czasie do barona von Glaubnitz, a we wsi znajdował się folwark, siedziba pańska i wiatrak. Bonów zamieszkiwało 157 osób, w tym 11 zagrodni­ków i 4 chałupników. Być może w XVIII, a może jeszcze w XVII wieku, przy miejscowym folwarku wzniesiono niewielki dwór. Na początku XIX wieku majątek znalazł się w po­siadaniu rodziny von Liebermann, od której w 1847 roku odkupił go pułkownik von Jor­dan. Jego syn, Carl August, a potem wnuk, Paul, zarządzali posiadłością do czasów II woj­ny światowej. Za czasów Carla von Jordan powstały nowe zabudowania gospodarcze, wów­czas także przebudowano dwór, a w jego sąsiedztwie założono park i ogród.

W wyniku wspomnianej przebudowy, około 1860 roku, wcześniejszej siedzibie nadano cechy stylu neogotyckiego. Dwór rozplanowany jest na rzucie prostokąta, z ryzalitem od strony południowej oraz prostokątnymi aneksami po stronie zachodniej i północnej, do­stawionymi w późniejszym czasie. Elewacja frontowa zwrócona jest na południe. Partero­wa bryła, z piętrową nadstawką w osi fasady, posadowiona jest na wysokim cokole i nakry­ta dachem dwuspadowym. Aneksy nakryte są dachami płaskimi. Elewacja frontowa roz­planowana jest symetrycznie jako siedmioosiowa. Układ horyzontalny podkreślają gzym­sy: cokołowy i wydatny koronujący. Prostokątne otwory okienne, wsparte na profilowa­nych parapetach, ujęte są w wąskie opaski. Część środkowa fasady zaakcentowana jest trzy­osiowym ryzalitem zamkniętym trójkątnym szczytem. W osi ryzalitu mieści się wejście główne, poprzedzone niewielką werandą i jednobiegowymi schodami. Po jego obu stro­nach znajdują się otwory okienne. Wejście i okna zwieńczone zostały wspólnym neogotyc­kim naczółkiem w formie łamanego odcinka gzymsu. Nad wejściem umieszczone jest ton­do z rzeźbionym wyobrażeniem głowy kobiecej w wianku z winorośli. W facjacie miesz­czą się dwa mniejsze otwory okienne połączone wspólnym parapetem, zwieńczone neogo­tyckim naczółkiem. Wyżej znajduje się okulus w profilowanym obramieniu. Szczyt ryzali­tu flankują dwie sterczyny o uproszczonej, neogotyckiej formie. Elewacje boczne, wschod­nia i zachodnia, zamknięte są neogotyckimi szczytami schodkowymi. Elewacje opracowa­ne są analogicznie do fasady.

W 1950 roku powstał PGR Borów, do którego włączono m.in. Bonów. W latach 70. XX wieku funkcjonowała tutaj Stacja Hodowli Roślin. Na początku lat 90. XX wieku, po li­kwidacji PGR, dwór, w którym wcześniej mieściły się biura, został opuszczony i popadł w ruinę. Obecnie budynek jest nieużytkowany i zaniedbany, znajduje się w złym stanie.

Maja Błażejewska
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Galeria
Zobacz również
Trzebule - kościół pw. św. Jana Chrzciciela
Niewielka wieś Trzebule położona jest około 15 km na południowy-wschód...
Przynotecko - kościół pw. Matki Bożej Częstochowskiej
Przynotecko, położone przy lokalnej drodze prowadzącej ze...
Sarbiewo - Dwór
Klasycystyczny dwór we wsi Sarbiewo znajduje się w obrębie...
Krążkowo - Zespół folwarczny
Zespół folwarczny Krążkowo zlokalizowany jest w zachodniej...