Strona główna / Zabytki / Chotków - Założenie dworsko-parkowo-folwarczne
Architektura rezydencjonalna

Chotków - Założenie dworsko-parkowo-folwarczne

Rozmiar czcionki
A A A
Założenie dworsko-parkowo-folwarczne w Chotkowie leży w odległości około 0,5 km na zachód od drogi prowadzącej z Nowej Soli do Żagania. Od strony południowej wjazd do dworu poprzedzony jest podwórzem gospodarczym. Wejście z dziedzińca prowadzi przez teren zasypanej w tym miejscu fosy okalającej sztuczne wzniesienie, na którym postawio­ny jest dwór oraz dwie wieże usytuowane na narożach południowej strony wzgórza. Budy­nek dworu obecnie nie jest użytkowany.

Od 2. ćw. XIV wieku do poł. XVI Chotków znajdował się w posiadaniu rodziny von Nostitz. Dwór zbudowano około połowy XVI wieku jako obronny, być może w miejscu wcześniejszej budowli. Siedzibę otaczały wtedy prostokątnie wały i mur obronny z czte­rema bastejami w narożach. Prawdopodobnie kamienne, renesansowe obramienia okien­ne dworu w Chotkowie, zostały wtórnie w 1705 roku wmontowane w wieży rycerskiej w Witkowie. Obramienia te są sygnowane nie tyko monogramami rzeźbiarzy ( F.B.D.), ale też datą „1557”, którą można odnieść do czasu zakończenia budowy renesansowego obiek­tu. W 1559 roku posiadłość została zakupiona przez Fabiana von Schönaicha. W urbarzu sporządzonym po jego śmierci w 1591 roku, dwór znajdujący się w Chotkowie jest opisa­ny jako murowana z kamienia budowla trzykondygnacyjna, w niezbyt dobrym stanie za­chowania: popękane mury, zniszczony dach. W końcu XVI wieku właścicielem był Hein­rich von Dohna ożeniony z wdową po Hansie Georgu von Schönaicha, a następnie jego córka Jadwiga. Po jej śmierci majątek został sprzedany Karolowi Maurycemu von Re­dern – właścicielowi Małomic. W 1687 roku dobra kupił Georg Christoph von Prosskau. W 1709 roku z jego inicjatywy dwór otrzymał barokowy wystrój elewacji, natomiast ba­steje od strony frontowej podwyższono, nadając im formę cylindrycznych wież. Dwie ba­steje usytuowane przy elewacji tylnej uległy zniszczeniu w XIX wieku. W 1732 roku ma­jątek został przejęty za długi przez miasto Szprotawa. Do wybuchu II wojny światowej posiadłość była wydzierżawiana. Obecne zabudowania folwarczne zostały wzniesione w 2. poł. XIX wieku. Po 1945 roku na terenie majątku utworzono PGR. Obecnie stano­wi własność prywatną.

Trzykondygnacyjny, podpiwniczony budynek założony jest na planie prostokąta. Budowlę nakrywa dach mansardowy kryty dachówką karpiówką. Elewacje obecnie są gładkie, po­dział przeprowadzony jest lizenami. Usunięte zostały opaski okienne. Pierwotnie baroko­wy wystrój elewacji nawiązywał do rozwiązań zastosowanych w pałacu Wacława Eugeniu­sza Lobkovica w Żaganiu. Na osi fasady znajduje się kamienny portal z ustawionymi uko­śnie, kwadratowymi w przekroju filarkami o wolutowych głowicach. Nad zamkniętym prosto zamkniętym wejściem znajduje się płaskorzeźbiony kartusz herbowy, powyżej bal­kon o kamiennej, ażurowej balustradzie z dekoracją o motywach liści akantu. W kluczu obramienia drzwi mieści się tabliczka z datą „1709”. Wyjście na balkon przez porte-fenêtre zamknięte łukiem pełnym. We wnętrzu zachował się renesansowy układ piwnic i pokrywa­jący się z nim dwutraktowy układ parteru z sienią na przestrzał. Dwie wolno stojące wie­że na rzucie koła z reliktami dekoracji sgraffitowej na elewacjach i malarstwem iluzjoni­styczne we wnętrzach.

W latach 80. XX stulecia przeprowadzono remont elewacji, stosując gładkie tynki i uprasz­czając detal architektoniczny oraz uszczelniono pokrycie dachu. Wieże w stanie bardzo złym (szczególnie wieża zachodnia) wymagają pilnego zabezpieczenia. Występują ubyt­ki pokrycia dachu i murów obwodowych, uszkodzenia barokowych polichromii sklepień i ścian.

Kamila Helena Domagalska
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Zobacz także: | Prace konserwatorskie
Galeria
Zobacz również
Wojnowo - Pałac
Pałac w Wojnowie (niem. Woynowo) położony jest w południowo-zachodniej...
Mirocin Górny, park dworski
Mirocin Górny (niem. Ober Herzogswaldau) znajduje się...
Debrznica - Zespół pałacowo-parkowo-folwarczny
Wieś położona jest ok. 8 km na południe od siedziby gminy...
Ochla, park pałacowy
Park pałacowy w Ochli (niem. Ochlehermsdorf) położony jest...