Strona główna / Zabytki / Kolsko - Pałac
Architektura rezydencjonalna

Kolsko - Pałac

Rozmiar czcionki
A A A
Założenie pałacowe zlokalizowane jest w południowo-zachodniej części wsi, w sąsiedztwie kościoła. Wschodnią część zespołu zajmuje rezydencja i otaczający ją od wschodu i połu­dnia niewielki park. Po stronie zachodniej znajduje się zabudowa folwarczna, oddzielona od pałacu i parku murowanym ogrodzeniem.

Kolsko to wieś o metryce średniowiecznej. Do XVIII wieku właściciele miejscowości zmie­niali się wielokrotnie. Przypuszczalnie, w 1482 roku wieś należała do rodu von Zabeltitz. W dokumencie z 1499 roku jako właściciel wymieniany jest Hans von Kottwitz. Moż­na przypuszczać, że za czasu panowania rodu Kottwitzów, przypadającym na XVI i XVII wiek, istniała tu siedziba właścicieli. Jednakże brak jest przekazów historycznych na ten te­mat. W 1521 roku właścicielem Kolska był Christoph von Löbben. Zaś, od 1531 roku do­bra kolskie stanowiły własność braci von Burckersdorff, właścicieli Przytoku i części Stare­go Kisielina. Przypuszczalnie, córka jednego z nich, Margaretha von Burckersdorff, otrzy­mała Kolsko jako wiano, kiedy wychodziła za mąż za Balthasara von Kittlitz, właściciela Drzonkowa. Ich potomkowie władali majątkiem do początku XVIII wieku. W 1722 roku Kolsko było własnością Johanna Ferdinanda von Müllenau, z którym związana jest fun­dacja istniejącego do dziś kościoła. W połowie XVIII wieku, jego potomek, Johann Hie­ronim, sprzedał majątek Rudolfowi von Gersdorf, od którego z kolei, w 1766 roku Kol­sko nabył Ernst Wilhelm von Schlabrendorff. On i jego syn, Christoph Georg Gustaw, przyczynili się do rozwoju gospodarczego wsi, m. in. powstania przemysłu. Po bezpotom­nej śmierci tego ostatniego, majątek kupił Ludwig Kasper von Klitzing, właściciel licz­nych dóbr w Mecklemburgii. Wzniósł on, dla zarządzającego w jego imieniu pełnomoc­nika, parterowy dwór na planie prostokąta w stylu późnego klasycyzmu. W tymże dworze zamieszkał jego syn, Johann Joachim von Klitzing, który osiadł w Kolsku w 1855 roku, po swoim ślubie. W 1867 roku, kiedy został pełnoprawnym właścicielem majątku, rozbu­dował siedzibę dostawiając doń od strony zachodniej neogotycki piętrowy aneks z wieżą. Obie części zharmonizowano wprowadzając jednolity detal architektoniczny utrzymany w stylu neogotyckim. Jednocześnie z rozbudową założono niewielki park. W rękach rodu von Klitzing Kolsko pozostało do 1945 roku.

Pałac założony na planie litery „T”, składa się z dwóch członów: korpusu głównego na rzucie prostokąta zwróconego fasadą na południe oraz późniejszego, poprzecznego skrzy­dła dostawionego od strony zachodniej. Parterowy korpus główny, z piętrowym ryzalitem w osi elewacji frontowej, nakryty jest dachem dwuspadowym z wystawkami. Dwukondy­gnacyjne skrzydło z ośmioboczną wieżą zwieńczoną blankowaniem, nakrywa czterospado­wy dach. Elewacje pałacu artykułowane są w poziomie gzymsami profilowanymi. Otwory okienne prostokątne, a także małe ostrołukowe i zamknięte łukiem Tudorów, zwieńczone są gzymsami okapnikowymi załamanymi w dół pod kątem prostym. Nad wejściem głów­nym, w osi fasady korpusu głównego, umieszczona jest tablica z herbem rodu von Kittlitz. Elewacja zachodnia skrzydła, zwieńczona schodkowym szczytem, zaakcentowana jest trój­bocznym ryzalitem, przechodzącym wyżej w ośmioboczną wieżę. Skrzydło wieńczy gzyms koronujący w formie blankowania, w narożach podwyższony, ujęty sterczynami.

Po roku 1945 pałac został adaptowany na szkołę. W budynku prowadzono bieżące remon­ty i jego stan zachowania jest dobry. Jednakże, podczas prac całkowicie usunięto wystrój wnętrz, a także częściowo detal architektoniczny. W 1984 roku, w związku z zakładaniem ogrzewania c.o., przy ścianie wschodniej dostawiono przewód kominowy, znacznie szpe­cący bryłę pałacu.

Maja Błażejewska
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Galeria
Zobacz również
Zielona Góra - Ewangelicki Kościół Jezusowy
Z  uwagi na  zły stan techniczny dawnej...
Zielona Góra - Dawne Zakłady Przemysłu Wełnianego „Polska Wełna”
Pierwszą przędzalnię wełny w Zielonej Górze wybudował w...
Zielona Góra - Kościół parafialny pw. Matki Boskiej Częstochowskiej
Barokową budowlę wzniesiono w konstrukcji ryglowej na rzucie...
Zielona Góra - Ratusz
 Ratusz wzniesiony w centrum placu rynkowego zwrócony został...