Strona główna / Zabytki / Krzepielów - Pałac
Architektura rezydencjonalna

Krzepielów - Pałac

Rozmiar czcionki
A A A
Ruina pałacu usytuowana jest w środkowej części Krzepielowa, w bezpośrednim sąsiedz­twie kościoła pw. św. Marcina. Po południowej i północnej stronie dawnej rezydencji zlo­kalizowane są budynki należące do folwarku. Pałac, umieszczony w centrum założenia, sta­nowił niegdyś jego dominantę architektoniczną.

Krzepielów to miejscowość o metryce średniowiecznej. Pierwsza źródłowa wzmianka do­tycząca wsi pochodzi z 1295 roku, następne z 1300 i 1305 roku. Historia przynależności dóbr krzepielowskich jest dość zawiła. W XIV wieku wieś była własnością rycerza Nicolau­sa von Buntense. W kolejnym stuleciu w Krzepielowie osiadł ród von Kreckwitz, pocho­dzący z Wierzchowic, który rozpoczął tu budowę murowanego kościoła. Następnym wła­ścicielem, od 1517 roku, był hrabia von Schaffgotsch. W 1582 roku majątek znalazł się w posiadaniu Dawida von Stosch. Po bezpotomnej śmierci jego syna Aleksandra, dobra przeszły w ręce jego kuzynów – Kaspara i Aleksandra von Stosch. W połowie XVII wie­ku Krzepielów odziedziczył Hans Christoph von Schweinitz. W posiadaniu rodziny von Schweinitz majątek pozostawał przez ponad sto lat. Po śmierci Karla Friedrich von Schwei-nitz, w 1743 roku, dobra przeszły na jego siostrę Johannę Urschulę, zamężną z Hansem Ernestem von Posadowsky. Ten sprzedał Krzepielów hrabiemu von Tottleben w 1754 roku, który z kolei zbył go na rzecz Adama Melchiora von Kottwitz. Od około 1799 roku Krzepielów należał do hrabiego Emiliusa Wilhelma von Schlabrendorfa ze Szczepowa.

Barokowy pałac w Krzepielowie powstał w latach 1714-1717 z inicjatywy Hansa Christo­pha barona von Schweinitz i jago drugiej żony Ursuli Heleny (z domu von Zedlitz.). Re­zydencję wzniesiono z wykorzystaniem istniejącego w tym miejscu XVI-wiecznego dworu obronnego, otoczonego fosą i wałami. Istniejące budynki, należące do zespołu pałacowe­go, w obecnej postaci pochodzą z początku XVIII i końca XIX wieku.

Murowaną, z kamienia polnego i cegły, rezydencję wzniesiono na planie prostokąta. Ele­wacja frontowa pałacu zwrócona była na północ. Dwukondygnacyjną, podpiwniczoną bu­dowlę o zwartej bryle nakrywał wysoki dach mansardowy z powiekami. Wnętrze rozpla­nowane było w trzech traktach z niesymetrycznie umieszczoną sienią. Piwnice i część po­mieszczeń w przyziemiu przekrywały sklepienia kolebkowe i kolebkowo-krzyżowe. Fasada była ośmioosiowa, elewacja północna, ogrodowa, siedmioosiowa, zaś elewacje boczne pię­cioosiowe. Wschodnią część budynku opinały masywne, ukośne przypory. Elewacja fron­towa, w zachodniej części była nieznacznie zryzalitowana. Umieszczone w fasadzie wejście główne ujęte było w kamienny portal zdobiony dekoracją regencyjną z dwoma rokokowy­mi kartuszami. Wszystkie elewacje posiadały dekorację opracowaną w tynku w postaci bo­niowanych narożników i lizen, gzymsu kordonowego i opasek okiennych z uszakami.

Opisany wyżej wygląd pałacu jest możliwy do odtworzenia jedynie dzięki zachowanym przekazom ikonograficznym.

Po II wojnie światowej rezydencja przeszła na własność Skarbu Państwa. Niezagospodaro­wana, popadła w ruinę. W 2004 roku zawalił się dach pałacu a obiekt został wykreślony z rejestru zabytków.

Do dnia dzisiejszego zachowały się jedynie mury obwodowe pierwszej kondygnacji. Nieza­bezpieczona ruina pałacu ulega postępującemu procesowi degradacji.

Maja Błażejewska
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Galeria
Zobacz również
Sulechów - Ratusz
 Pierwotny wygląd ratusza, powstałego w początku XVI wieku...
Sobolice - Pałac
Sobolice położone są około 6 km na południe od Bytomia Odrzańskiego....
Krępa - Fabryka Tektury
Papiernia w Krępie została założona ok poł. XVI w. z inicjatywy...
Jędrzychowice, park dworski
Założenie folwarczne zlokalizowane jest w środkowej części...