Strona główna / Zabytki / Lipna - Pałac
Architektura rezydencjonalna

Lipna - Pałac

Rozmiar czcionki
A A A
Pałac usytuowany jest w południowo-zachodniej części wsi Lipna (niem. Leippa). Na po­łudnie od rezydencji rozciąga się park krajobrazowy, a po stronie północnej zabudowania gospodarcze skupione po trzech stronach prostokątnego dziedzińca.

Początki wsi Lipna sięgają średniowiecza. W XIII wieku, miejscowość włączona później w granice dominium żarskiego, należała do dóbr przewozkich. W 1413 roku wieś weszła w skład księstwa żagańskiego. Jeszcze w 2. poł. XVIII wieku stanowiła własność żagań­skiego księcia Piotra Birona. W XIX wieku majątek nabyła rodzina Schaller. W roku 1865 w posiadanie Lipnej wszedł fabrykant sukna Schieblich. Natomiast, w 1. poł. XX wieku właścicielami dóbr byli Felinger Ruh oraz Stelzmann. Majątek zajmował wówczas 799 ha. Przed 1945 rokiem Lipna była częścią powiatu Rotenburg (Łużyce Górne), a nie powiatu żarskiego, do którego należy obecnie.

Przypuszczalnie, na początku XVIII wieku wzniesiono w Lipnej barokową rezydencję, któ­ra na przełomie XVIII i XIX wieku została przebudowana w stylu klasycystycznym. Kolej­ne przeobrażenie pałacu miało miejsce w latach 90. XIX wieku, kiedy wznoszono nowe za­budowania gospodarcze.

Pałac o cechach stylowych baroku i klasycyzmu, założony jest na planie litery „L”. Pół­nocne skrzydło zaplanowane jako jednotraktowe, natomiast południowe – półtoratrakto­we, przy czym pół traktu zajmuje korytarz mieszczący się po północnej stronie. Oba skrzy­dła są dwukondygnacyjne, podpiwniczone, nakryte dachami trzyspadowymi. Wszystkie elewacje tynkowane. W poziomie artykułowane są wysokim boniowanym cokołem oraz gzymsami: profilowanym międzykondygnacyjnym, węższym podokiennym i profilowa­nym koronującym, w pionie zaś: pilastrami żłobkowanymi i gładkimi z toskańskimi ka­pitelami. Prostokątne otwory okienne ujęte są w profilowane opaski, zwieńczone prostym naczółkiem oraz podokiennikami – w drogiej kondygnacji przyjmującymi formę prosto­kątnych płycin. Najbardziej dekoracyjnie została opracowana elewacja ogrodowa, tj. po­łudniowa. Zakomponowana jest symetrycznie, jako dziewięcioosiowa, z częścią środkową zaakcentowaną trzyosiowym ryzalitem. W przyziemiu ryzalitu umieszczony został portyk wsparty na czterech toskańskich kolumnach, poprzedzony jednobiegowymi schodami. Ry­zalit zamknięty jest dwuosiowym szczytem ze spływami wolutowymi, zwieńczonym trze­ma palmetami.

Po 1945 roku majątek był użytkowany przez PGR. W ramach adaptacji na mieszkania i biura wprowadzono we wnętrzu dodatkowe ścianki działowe. Od 1959 roku mieścił się tu Dom Pomocy Społeczny, a w latach 60. XX wieku szkoła podstawowa. Następnie urzą­dzono tu siedzibę PGR, adaptując pomieszczenia parteru na biura, piętro zaś na mieszka­nia. Od 1996 roku pałac jest własnością prywatną. Obecnie obiekt jest nieużytkowany.

Maja Błażejewska
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Zobacz także: Aktualności
Galeria
Zobacz również
Gralewo - kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego
Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Gralewie...
Żagań - Kościół św. Piotra i Pawła
Historia kościoła sięga 1272 roku, kiedy to książę Konrad...
Sulechów, park szkolny przy ul. Armii Krajowej
Zespół szkolno-parkowy w Sulechowie (niem. Züllichau),...
Łęgowo, park pałacowy
Zespół rezydencjonalno-folwarczny zlokalizowany jest...