Strona główna / Zabytki / Lubinicko - Dwór i pałac
Architektura rezydencjonalna

Lubinicko - Dwór i pałac

Rozmiar czcionki
A A A
Oddalone zaledwie o 3 kilometry od Świebodzina Lubinicko leży tuż przy wschodniej ob­wodnicy, łączącej drogę z Zielonej Góry z trasą Świecko-Poznań, po jej wschodniej stro­nie. Wieś rozlokowana jest wzdłuż drogi prowadzącej do Babimostu i dalej do Wolsztyna. Zespół rezydencjonalny składający się z dworu, pałacu, parku i folwarku lokalizowany jest w zachodniej części wsi.

Już w XIII wieku istniały tu rycerskie dobra rodowe, należące do komesa Janusza syna Se­cemy, którymi prawdopodobnie w 1238 roku obdarował cysterski klasztor w Paradyżu, a które w 1247 roku wymieniane są pośród posiadłości cysterskich. Za opiekę i pochówek w opactwie, w dożywotnie lenno w 1302 roku, wieś zwaną wówczas „villa Martini”, otrzy­mał Bogusz von Wezenborg. W 1562 roku cystersi zamienili Lubinicko na Ługów z rodzi­ną Knobelsdorff. W XVII i XVIII wieku Lubinicko było w posiadaniu rodu von Löben. W innej części wsi w latach 70. XVIIII wieku odnotowano rody Schenckendorf i Zobel­tiz. W obu majątkach pod koniec XVIII wieku były dwory, folwarki i młyny. Na począt­ku XIX wieku obie części dóbr scalił w swym ręku prawnik, deputowany powiatu, członek frankfurckiej loży masońskiej – Fryderyk Wilhelm Kretschmer, który rozpoczął tu pro­ces uwłaszczenia poddanych. Jego syn sprzedał majątek kolejnym właścicielom. Od roku 1866 do lat 30. wieku XX Lubinicko było własnością rodziny Schulz. Następnie zarządzał tu Anton Hauk.

Obecnie istniejąca w Lubinicku rezydencja składa się z dwu połączonych siedzib – starsze­go, pochodzącego z około 1800 roku parterowego dworu, do którego najprawdopodob­niej w 1886 roku dobudowano od zachodu neorenesansowy pałac. W tych samych okre­sach założono, a następnie powiększono, składający się również z dwóch części park.

Dwór

Przysadzista, założona na rzucie prostokąta, murowana, parterowa bryła dworu nakryta zo­stała naczółkowym dachem, krytym dachówką karpiówką. Proste, surowe elewacje prze­pruto prostokątnymi oknami. Osie środkowe dziewięcioosiowej fasady i elewacji ogrodo­wej podkreślono, mieszczącymi wejście główne i ogrodowe, płytkimi ryzalitami, przecho­dzącymi w partii dachu w trójkątnie zamknięte wystawki nakryte dwuspadowymi dacha­mi. W partii szczytu posiadają one półkoliste, duże okno. Poddasze doświetlono umiesz­czonymi symetrycznie po bokach oknami powiekowymi. Parterowy łącznik, mieszczący wejście główne, poprzedzono otwartymi arkadami, wspierającymi umieszczony na jego da­chu taras o tralkowej balustradzie. Prowadzące tu reprezentacyjne, wysokie schody spinają dwór z ustawionym w stosunku do niego szczytowo, nieco wyższym pałacem.



Pałac

Parterowa, murowana, ustawiona na wysokim podpiwniczeniu bryła pałacu nakryta wy­sokim, dwuspadowym dachem krytym dachówką, urozmaicona została dwoma, umiejsco­wionymi w sąsiadujących po przekątnej narożnikach dworu i pałacu, wyrastającymi po­nad kalenice ich dachów, ośmiokątnymi w planie wieżyczkami, nakrytymi cebulastymi hełmami. Elewacje udekorowano bogatym detalem architektonicznym. Szczególnie deko­racyjnie potraktowano dwukondygnacyjne, osadzone na wysokim cokole elewacje szczy­towe. Symetrycznie rozmieszczone, prostokątne okna ujęto obramieniami zwieńczonymi trójkątnymi i łukowymi naczółkami, wspartymi na konsolach i hermowych pilastrach. Pola pomiędzy oknami i pod nimi wypełniono prostokątnymi płycinami. Po bokach do­dano niewielkie koliste płyciny, w których umieszczono pełnoplastyczne kobiece popier­sia. Jako jedne z nielicznych obiektów rezydencjonalnych, pałac i dwór, zachowały wiele oryginalnych elementów wystroju i wyposażenia wnętrza. Przetrwała tu malarska, neore­nesansowa dekoracja sklepień, rzeźbione boazerie i schody wraz z ozdobną balustradą, ob­ramienia kominków, stolarka okienna z witrażowymi szkleniami, stolarka drzwiowa z de­koracyjnym wykończeniem płycin. W pomieszczeniach parteru zachowały się sztukator­skie i lustrzane zdobienia, boazerie, kominki i część umeblowania, m.in. interesująca, ma­lowana, 6-drzwiowa szafa z postaciami dwóch uzbrojonych rycerzy, tarczą herbową i wi­dokiem lubinickiej rezydencji. We dworze przetrwał ozdobny, kaflowy piec. Uchronił się nawet pierwotny wystrój i wyposażenie łazienki z wiekowymi kaflami i wanną umieszczo­ną w specjalnej wnęce. Oba obiekty od czasów powojennych użytkowane są jako pomiesz­czenia biurowe, najpierw tutejszego PGR, obecnie zaś Agencji Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa.

Agnieszka Kirkor-Skowron
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Galeria