Strona główna / Zabytki / Mostki - Pałac
Architektura rezydencjonalna

Mostki - Pałac

Rozmiar czcionki
A A A
Mostki położone są przy tranzytowej drodze Poznań – Frankfurt nad Odrą, około 10 km na zachód od Świebodzina. Zespół pałacowo-folwarczny znajduje się w centrum wsi, po stronie południowej wspomnianej drogi. Zabudowa zespołu skupia się wokół czworobocz­nego podwórza, którego południowy bok zamyka pałac. Od dziedzińca jest on ogrodzo­ny pasmem niskiej zieleni, a z pozostałych stron otoczony parkiem. W zabytku znajduje się szkoła podstawowa.

Pierwsza wiadomość o dobrach ziemskich w Mostkach pochodzi z 1470 roku, kiedy to pa­nowie von Laben sprzedali je Janowi Lasocie (Lasseth). W 1524 roku, jako właściciel ma­jątku wymieniony został biskup von Salza, a w 1608, 1640 i 1670 – rodzina von Sack. 15 lat później Mostki należały do Kiliama von Sommerfeld, którego syn Fryderyk sprze­dał je Erazmowi von Schenkersdorf. Od jego wnuka, Karola von Brescius’a dobra na­był, w 2. poł. XIX wieku, Ferdynand Schulz, który po nobilitacji otrzymał nazwisko von Heinersdorf. Za jego czasów zbudowany został obecny pałac. Ostatnim dziedzicem na dobrach Mostki, do czasu II wojny światowej był Karol Hennig von Heinersdorf.

Powstały około lat 1870-1880 pałac, zbudowany w manierze eklektycznej, detalem ar­chitektonicznym i wystrojem sztukatorskim odwołuje się głównie do renesansu. Założo­ny jest na planie wydłużonego prostokąta, rozwiniętego o liczne rozality różnego kształtu. Piętrowy, podpiwniczony, w głównym trzonie ma dach czterospadowy. Układ wewnętrzny, identyczny we wszystkich kondygnacjach, trzytraktowy, z wąskim traktem – korytarzem na osi podłużnej, z sienią przelotową, przesuniętą nieco na wschód. We wschodniej, posze­rzonej części korytarza mieści się klatka schodowa. Piwnice z reliktami wcześniejszej bu­dowli, przekryte są w części sklepieniami kolebkowymi, w części zaś, podobnie, jak lokal­ności parteru i piętra, stropami. Elewacje, kształtowane wertykalnie, bogate w detal archi­tektoniczny, od strony północnej (fasada) i południowej urozmaicone są portykami. Wnę­trza, głównie na parterze, bogato zdobione dekoracją sztukatorską, umieszczoną na stro­pach, odmienną w każdym z pomieszczeń. Mają postać faset z ornamentem palmetowym lub konsolkowym oraz środkowe pole z okazałą rozetą, otoczoną motywem kwiatów. Mar­murowa klatka schodowa, z kutą ozdobnie balustradą, na jednej ze ścian ma sztukaterie z alegorycznym wyobrażeniem dnia (uskrzydlona postać kobieca rozsypująca kwiaty) i nocy (identyczna postać tuląca do snu dzieci). W krajobrazowym parku godna uwagi jest, powstała wraz z pałacem, romantyczna wieża widokowa.

Adaptacja pałacu na szkołę w okresie powojennym, jak również przeprowadzone remonty, nie miały ujemnego wpływu na architekturę zabytku, zarówno w jego układzie wewnętrz­nym, bryle, jak i wystroju artystycznym.

Stanisław Kowalski
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Galeria
Zobacz również
Stare Czaple - Dwór
Dwór usytuowany jest w centralnej części wsi Stare Czaple,...
Ługów - Pałac
Miejscowość Ługów położona jest w odległości około 2,5...
Straszów - Dwór
Dwór zlokalizowany jest w środkowej części Straszowa, przy...
Stare Strącze, park pałacowy
Zespół w Starym Strączu (niem. Hinterwald) znajduje...