Strona główna / Zabytki / Rokitnica - Pałac
Architektura rezydencjonalna

Rokitnica - Pałac

Rozmiar czcionki
A A A
Rokitnica (niem. Schönfeld) oddalona jest od Świebodzina o niespełna 15 kilometrów w kierunku południowo-zachodnim. Wraz z dobrami, znajdującymi się w okolicznych wsiach, wieś należała do żeńskiego klasztoru cysterskiego w Trzebnicy, tworząc tzw. klucz dóbr świebodzińskich, który został utworzony dzięki sięgającym lat 20. XIII wieku nada­niom Henryka Brodatego. Głównym ośrodkiem klucza był pobliski Ołobok, potem zaś Chociule. Kościół we wsi Rokitnica wspominany jest w dokumencie z 1407 roku. W wy­niku sekularyzacji dóbr zakonnych na podstawie ogólnopaństwowego edyktu z 1810 roku, po 600-letnim gospodarowaniu na terenie świebodzińskim trzebnickich cysterek, dobra konwentu stały się domeną państwową, a następnie przeszły na własność zasłużonego o okresie napoleońskim generała – hrabiego Friedricha Boguslawa von Tauentzien. Dobra rokitnickie, a także Raków i inne majątki zakupił od wdowy po generale von Tauentzien komisarz sądowy Gottlieb Mettke, który władał nimi do 1908 roku. Innymi, wymieniany­mi w tym okresie prywatnymi właścicielami na terenie wsi są m.in. Ernst Ritter i dr Pon­dorf. W roku 1910 właścicielami majątku byli Heiman i Oerten.

Założenie parkowo-pałacowo-folwarczne, na którego terenie znajduje się pałac, zlokali­zowane jest w centrum wsi, w bezpośrednim sąsiedztwie szachulcowego kościoła, wznie­sionego tu na miejscu starszej świątyni w latach 30. XIX stulecia. Graniczy ono z terenem przykościelnym od strony północno-zachodniej. Wzniesiony zapewne w końcu XVIII wieku pałac został przebudowany po pożarze, w roku 1848. W podobnym czasie założo­no park, który zajmuje północną i wschodnią część założenia rezydencjonalnego. Muro­wana z cegły pełnej, tynkowana, podpiwniczona, dwukondygnacyjna, zwarta bryła pała­cu założona została na planie prostokąta. Nakrywa ją kryty dachówką karpiówką dach na­czółkowy o krokwiowo-jętkowej drewnianej konstrukcji. Pierwotnie dach posiadał syme­trycznie rozmieszczone okna powiekowe, po dwa na każdej z większych połaci. Okna te zostały zlikwidowane podczas powojennych przebudów. Od strony południowej, do krót­szego boku przylega mała, współczesna dobudówka, nakryta pulpitowym daszkiem. Tyn­kowane elewacje ozdobione są skromnym detalem architektonicznym w postaci gzymsów – kordonowego i koronującego. Elewacja frontowa i ogrodowa są siedmioosiowe. Sześć osi fasady przepruto dużymi, smukłymi, prostokątnymi oknami i, umieszczonym na osi ele­wacji, prostokątnym otworem drzwiowym wejścia głównego. Ku wejściu poprowadzono pięciostopnicowe schody. Skrajna oś północna jest gładka, pozbawiona otworów. Okna obwiedzione są prostymi, profilowanymi opaskami spiętymi kluczem. Pomiędzy okna­mi, na gładkim pasie między kondygnacjami rozmieszczono rytmicznie półkoliste płyciny z centralnie zakomponowaną, delikatną dekoracją sztukatorską. Nad wejściem głównym umieszczono sztukaterię w kształcie niewielkiego, owalnego kartusza ujętego wolutowy­mi motywami, przechodzącymi ku dołowi w rogi obfitości. Na elewacji ogrodowej, w pa­sie międzykondygnacyjnym, znalazły się podobne dekoracje, wpisane w płyciny o kształcie wycinków koła. Na północnej, trzyosiowej elewacji szczytowej, w skrajnej osi wschodniej okna zastąpiono prostokątnymi blendami. Przebudowana, południowa elewacja szczyto­wa, o zmienionym układzie otworów okiennych, zeszpecona została współczesnymi ele­mentami w postaci dobudówki i luksferowych przeszkleń. Jedynym zachowanym elemen­tem historycznego wystroju jest czteroskrzydłowa stolarka okienna o charakterystycznym, symetrycznym podziale, ze ślemieniem przechodzącym w połowie wysokości otworu.

Po II wojnie światowej zespół pałacowo-parkowo-folwarczny stał się własnością Skarbu Państwa, pełniąc funkcję ośrodka kolonijnego. Na potrzeby nowej funkcji całkowicie prze­budowano wnętrze, likwidując m.in. historyczne stropy i klatki schodowe, które zastąpio­no konstrukcjami betonowymi. Obecnie zespół, znajdujący się w rękach firmy prywatnej, nie jest użytkowany.

Agnieszka Kirkor-Skowron
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Zobacz także: | Prace konserwatorskie
Galeria
Zobacz również
Borowina - Pałac
Borowina leży przy głównej drodze prowadzącej z Kożuchowa...
Garbicz - Pałac, folwark i park krajobrazowy
Pałac znajduje się w ramach zespołu rezydencjonalnego, obejmującego...
Osiecznica - kościół pw. św. Apostołów Piotra i Pawła
Rozplanowanie, położonej przy starym trakcie prowadzącym z...
Grabno - Dwór
Na terenie zespołu folwarcznego, zlokalizowanego w południowo-zachodniej...