Strona główna / Zabytki / Rosin - Dwór i pałac
Architektura rezydencjonalna

Rosin - Dwór i pałac

Rozmiar czcionki
A A A
Wieś Rosin zlokalizowana jest przy głównej drodze Zielona Góra – Świebodzin, w poło­wie drogi między Sulechowem i Świebodzinem. Zespół dworsko-parkowy zajmuje teren położony bezpośrednio przy tej trasie, po jej zachodniej stronie. Zlokalizowany w centrum założenia, na północnym obrzeżu parku dwór, zamyka od północy część rezydencjonalną. Od mieszczącego się na północ dziedzińca folwarcznego oddzielał go pierwotnie podjazd z kolistym klombem.

Z najstarszych, pochodzących z 1384 roku dokumentów, wiadomo, że wieś o nazwie Ro­essyn (Rossyn) stanowiła wówczas własność cysterskiego opactwa w Paradyżu, które we­szło w jej posiadanie po 1303 roku. W 2. poł. XVI wieku tutejszymi dobrami oraz po­bliskim Kępskiem i Niekarzynem władają von Löbenowie. W latach 1596-1623 dobra są w posiadaniu pierwszego przedstawiciela, władającej tu przez blisko wiek, brandenburskiej rodziny von Hake z Berge pod Berlinem, Christophera, który zakupił Rosin oraz część Niekarzyna i Kępska od brata swej małżonki. Po min dobra dziedziczą jego synowie, po­tem wdowa po jednym z nich, a następnie jej syn. W latach 1677-1724 majątek należał do Chrostopha von Schenkendorffa, a potem kolejno do rodzin von Schönborn, von Stentsch, von Marunde, von Lossow. Na przełomie XVIII i XIX wieku dobra przechodzą w ręce nieutytułowanych rodzin Keiser (1797) i Kubale (1802), a następnie, w roku 1818, na ponad 120 lat – do II wojny światowej – na rzecz rodziny Student.

Dwór w Rosinie wzmiankowany jest już w końcu XVII wieku, kiedy to odprawiano w nim czasowo msze. Istnienie dworu i folwarku odnotowane jest ponownie w 1790 roku, za cza­sów Caspara von Lossow. Najprawdopodobniej najstarszym elementem zespołu jest park, założony w końcu XVIII wieku. Wówczas, lub na początku wieku XIX, wzniesiono mu­rowany, parterowy dwór na planie prostokąta, o prostej, przysadzistej bryle nakrytej da­chem mansardowym. Podczas przebudowy około 1900 roku dostawiono na osiach dłuż­szych boków płytkie ryzality mieszczące wejścia, od strony wschodniej parterowy aneks z tarasem oraz przylegającą do niego piętrową przybudówkę nakrytą dachem mansardo­wym, otwartą od wschodu na ogród arkadowymi podcieniami. Podczas kolejnej przebu­dowy od strony południowo-zachodniej dostawiono niski aneks mieszczący kuchnię, po­mieszczenia gospodarcze i mieszkalne. Dwór zwrócony jest frontem na północ, ku części folwarcznej. Pod częścią zachodnią zachowały się sklepione kolebkowo piwnice. Osie cen­tralne elewacji frontowej i ogrodowej zaakcentowane zostały dwukondygnacyjnymi ryzali­tami, mieszczącymi wejścia. Wejście główne znajduje się w parterowym przedsionku z bal­konem. Rozmieszczone regularnie okna mają w parterze kształt prostokątny, na piętrze za­mknięte są łukiem odcinkowym, zaś w ryzalitach łukiem pełnym.

Zachował się nieco zmodyfikowany przebudowami, pierwotny, dwutraktowy układ wnę­trza z sienią przelotową na osi północ-południe. Przetrwały też dekorujące szczyty elewacji sztukaterie o motywach roślinnych i heraldycznych, w tym herb trzy lilie z przyłbicą, trzy­many przez uskrzydlone smoki.

W 1945 roku majątek przeszedł na własność Skarbu Państwa. Folwark stał się siedzibą PGR, we dworze zaś działała Spółdzielnia Produkcyjna „Jedność”, a następnie ferma dro­biu Lubuskich Zakładów Drobiarskich. Obecnie rezydencja i park, będące od niedawna własnością prywatną, poddawane są rewaloryzacji.

Agnieszka Kirkor-Skowron
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Zobacz także: | Prace konserwatorskie
Galeria
Zobacz również
Poźrzadło - kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
Wieś Poźrzadło, położona tuż przy drodze krajowej nr 2,...
Mirocin Górny, park dworski
Mirocin Górny (niem. Ober Herzogswaldau) znajduje się...
Zimna Brzeźnica, park pałacowy
Park pałacowy wchodzący w skład założenia rezydencjonalnego...
Ciepielów - Dwór
Założenie podworskie usytuowane jest w zachodnim skraju miejscowości,...