Strona główna / Zabytki / Słocina - Dwór
Architektura rezydencjonalna

Słocina - Dwór

Rozmiar czcionki
A A A
Zabytkowy obiekt w Słocinie określany jest zwyczajowo jako dwór. Nigdy on jednak nie pełnił funkcji siedziby szlacheckiej lecz był domem sołtysa i karczmą zarazem. Po II woj­nie światowej majątek przeszedł na własność państwa, a od roku 1958 jest w rękach pry­watnych, stanowiąc mieszkania kolejnych właścicieli.

Budynek zlokalizowany jest na zachodnim krańcu wsi, przy polnej drodze prowadzącej do Studzińca. Podwórze gospodarcze, mające kształt prostokąta, odsunięte jest od drogi. Jego zachodni bok zajmuje opisywany budynek, zwrócony fasadą do zabudowań gospo­darczych.

Pierwszy zapis o sołectwie w Słocinie pojawia się w 1865 roku. Wymieniony jest sołtys Er­nest Friedrich Hende, który wówczas był właścicielem gospodarstwa z „dworem”. Zgod­nie z tradycją dolnośląskich wsi, urząd sołtysa oraz związane z nim dobra były dziedzicz­ne. Sołtys posiadał prawo wyszynku, stąd zazwyczaj w jego domu znajdowała się karcz­ma. Oprócz tego miał prawo wypieku chleba, bicia bydła, przewodniczył wiejskiemu są­dowi. W jego siedzibie odbywały się posiedzenia sądu wiejskiego. W 1872 roku zniesiono dziedziczny urząd sołtysa, a jego miejsce zajął wybierany przedstawiciel wsi, jednak mają­tek sołtysi w Słocinie już wcześniej przeszedł w ręce kożuchowskiego kupca Ehwalda Ju­liusa Franke. Odtąd wnętrze domu służyło wyłącznie jako mieszkanie. Prawdopodobnie dopiero Marin Rahm, będący właścicielem obiektu od 1885 roku, wykonał jego remont, przystosowując budynek do nowej funkcji. W latach 1911-1914 właścicielem był Emil Muschner, później pastor Ernst Hochert (lata 1914-1918) oraz rzeźnik Paul Weichert (1918-1931), który dokonał kolejnych zmian w dworze. Do roku 1945 dobrami władał Georg Janisch.

Dwór wybudowany został na reliktach znacznie starszego założenia. Najstarsza część bu­dynku, pomieszczenie z drewnianym, belkowanym stropem w południowo-wschodnim narożniku, pochodzi z XVI wieku. Na kominie widnieje data „1546”. Budowę obiektu w dzisiejszym kształcie datuje się na koniec XVIII wieku, ze względu na klasycystyczne ce­chy stylowe oraz datę widniejącą na żelaznych drzwiach we wnętrzu obiektu – „1799”.

Dwór zbudowany jest na rzucie prostokąta. Jest to jednokondygnacyjny budynek kryty dachem mansardowym z użytkowym poddaszem. We frontowej połaci dachu znajdują się trzy wystawki zwieńczone trójkątnymi naczółkami. Środkowa, flankowana w narożach pi­lastrami, posiada trzy okna, boczne po jednym. Okno południowej wystawki zostało za­murowane przez obecnego właściciela. Wystawki dachowe pochodzą z czasów XIX-wiecz­nej przebudowy obiektu, dokonanej prawdopodobnie przez Marina Rahma. Skierowana na wschód fasada jest siedmioosiowa. Po środku znajduje się, zamknięty łukiem odcinko­wym, otwór wejściowy. Drzwi główne są ramowo-płycinowe z nadświetlem. Skrajną oś od strony południowej stanowi zamurowany otwór drzwiowy, po którym zostało jedynie nad­świetle. Elewacja tylna i boczne posiadają różnych kształtów, nieregularnie rozmieszczone, otwory okienne i jeden otwór drzwiowy w elewacji tylnej. Do czasu remontu przeprowa­dzonego w latach 90. XX wieku płaszczyznę fasady pokrywały pasy boniowania. Otwory okienne posiadały proste opaski, wszystkie nadproża zdobione były klińcami.

Wnętrze jest dwu- i trzytraktowe. Środkową część zajmuje sień. Po prawej stronie drew­niane, zabiegowe schody prowadzą na poddasze. Z południowej strony sieni znajduje się duże pomieszczenie o belkowanym, drewnianym stropie, które pierwotnie pełniło funkcję wyszynku. Prowadziło do niego osobne wejście. Zostało ono podzielone na cztery mniej­sze pokoje, prawdopodobnie w latach 1918-1931, gdy właścicielem był Paul Weichert. W tym czasie też wprowadzono nową stolarkę drzwiową na poddaszu. Pomieszczenia znaj­dujące się w południowo-zachodniej części budynku posadowione są wyżej od pozosta­łych, co wynika z podpiwniczenia tej części obiektu. Piwnica sklepiona jest kolebkowo, a pomieszczenie w narożniku północno-zachodnim krzyżowo. W pachach sklepienia po­zostały haki do wieszania mięsa. Do pomieszczenia tego prowadzą z korytarza kute, żela­zne drzwi z datą „1799” i inicjałami „ICH”. Dwutraktowe poddasze przeznaczone było na pokoje mieszkalne.

W 1959 roku przeprowadzono prace remontowe wewnątrz obiektu. W latach 90. XX wie­ku wykonano nowe tynki cementowo-wapienne, nie odtworzono jednak charakterystycz­nych boniowań elewacji. Obecny właściciel wymienił pokrycie zachodniej połaci dachu.

Mirosława Kochańska
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Galeria
Zobacz również
Krobielewo - kościół pw. Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny
Sołecka wieś Krobielewo położona na lewym brzegu Warty, rozwinęła...
Jabłonów, park dworski
Park dworski w Jabłonowie (niem. Schönbrunn) wchodzi w...
Lubsko - miasto
Genezę miasta należy wiązać z  targiem bez  grodu....
Drwalewice, park pałacowy
Drwalewice (niem. Wallwitz) położone są w odległości ok....