Strona główna / Zabytki / Stare Czaple - Dwór
Architektura rezydencjonalna

Stare Czaple - Dwór

Rozmiar czcionki
A A A
Dwór usytuowany jest w centralnej części wsi Stare Czaple, na wschód od drogi biegnącej z Łęknicy do Trzebiela. Budynek, o kształcie czworoboku, zajmuje centralne miejsce pose­sji. Od południa sąsiaduje z budynkiem gospodarczym, za zabudowaniami zaś zlokalizo­wany jest sad i ogród. Obecnie dwór pełni funkcję domu mieszkalnego.

Wieś Stare Czaple została założona już w średniowieczu na szlaku solnym, wiodącym od Halle i Lipska przez Mużaków, Trzebiel, Żary i Głogów do Poznania. Jej historia jest bez­pośrednio związana z dziejami pobliskiego Trzebiela. W XIII wieku właścicielem omawia­nych ziem był ród von Ilenburg, później Hockenborn. Na początku XV wieku wieś została własnością Bibersteinów, a następnie Promnitzów, którzy włączyli ją do państwa stanowe­go Żary–Trzebiel. Z kolei na mapie Johanna Georga Schreibnera z 1740 roku, Stare Cza­ple zaznaczone zostały jako dobra rycerskie. W 1816 roku wieś została włączona do koro­ny pruskiej. Pod koniec XIX wieku w posiadanie Starych Czapli weszła Czapleńska Spółka Węgla Brunatnego, natomiast w roku 1917 majątek stał się własnością Leo Plazikowskie­go. W tym czasie posiadłość obejmowała 117 ha, w tym 89 ha gruntów rolnych, pozostałe stanowiły łąki i las. Historia dworu nie jest dokładnie znana. Wiadomo, że siedzibę dwor­ską wzniesiono tu w 3. ćw. XVIII wieku. Dwór w Starych Czaplach reprezentuje przykład architektury klasycystycznej.

Dwór, murowany z cegły, otynkowany, założony jest na planie prostokąta z elewacją frontową zwróconą w kierunku północnym. Wnętrze rozplanowane jest w dwóch trak­tach, z centralnie umieszczoną sienią przelotową z klatką schodową oraz pomieszczeniami w układzie amfiladowym. Parterowy budynek z poddaszem użytkowym, częściowo pod­piwniczony nakryty jest dachem mansardowym z niewielkimi wystawkami. Gładkie ele­wacje rozczłonkowane są jedynie rytmem symetrycznie rozmieszczonych otworów okien­nych. Prostokątne okna ujęte są w proste, taśmowe opaski. Elewacja frontowa zakompono­wana jest symetrycznie, jako siedmioosiowa, z częścią środkową podkreśloną trzyosiowym pseudoryzalitem. Wejście główne, umieszczone w osi fasady, zamknięte jest łukiem odcin­kowym. Elewacja południowa, ogrodowa, pięcioosiowa, z prostokątnym otworem wejścio­wym w osi. Elewacje boczne zaplanowano jako czteroosiowe z oknami w partii szczytu nie­co mniejszymi niż w kondygnacji przyziemia.

Z zabytkowego wyposażenia dworu zachowała się część wewnętrznej stolarki drzwiowej, pochodzącej z remontów przeprowadzonych na przełomie XIX i XX wieku.

Maja Błażejewska
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Galeria
Zobacz również
Mostki - Pałac
Mostki położone są przy tranzytowej drodze Poznań – Frankfurt...
Osiecznica - Pałac
Pałac położony jest we wschodniej części wsi Osiecznica,...
Krzepielów - Pałac
Ruina pałacu usytuowana jest w środkowej części Krzepielowa,...
Strychy - Dwór - pozostałości
Ruiny dworu zlokalizowane są w ramach zespołu folwarcznego,...