Strona główna / Zabytki / Stary Kisielin - Pałac
Architektura rezydencjonalna

Stary Kisielin - Pałac

Rozmiar czcionki
A A A
Pałac w Starym Kisielinie położony jest na wschodnim krańcu wsi. Budynek pałacu stano­wi element dominujący założenia. Od południa przylega do niego park, a od zachodu są­siaduje z dawną zabudową folwarczną. Do naszych czasów nie zachowała się niestety ka­plica grobowa wzniesiona w 1864 roku, poświęcona pamięci Carla Ludwiga von Stosch. Obecnie pałac jest siedzibą Archiwum Państwowego.

Pierwsza wzmianka o majątku w Starym Kisielinie (niem. Altkessel) pochodzi z 1471 roku, kiedy to Henryk XI, książę głogowski, potwierdza, iż majątkiem włada Heinz Schtoff z Przytoku. Od 1503 roku dobra należały do rodziny von Burckersdorff, a w po­łowie XVI wieku nabyli je bracia Fabian i Nicoli von Tschammer. W latach 1591-1712 Starym Kisielinem zarządzała rodzina von Stentsch, za której czasów powstały reprezenta­cyjne siedziby w Przytoku i Nowym Kisielinie. W 1712 roku posiadłość w Starym Kisieli­nie nabył Balthasar baron von Stosch. Przedstawiciele tego rodu władali dobrami do 1930 roku, kiedy to sprzedane zostały państwu i rozpalcelowane. Od 1935 roku w wydzierża­wionym pałacu organizowane były obozy dla młodzieży (Landjahreim). Po II wojnie świa­towej pałac był użytkowany przez wojsko radzieckie, następnie mieściły się w nim biura PGR, a w 1959 roku stał się siedzibą Archiwum Państwowego.

Pałac w Starym Kisielinie zawdzięcza swe powstanie rodzinie von Stosch. W latach 1837-1838 Carl Ludwig Hans von Stosch wzniósł skromny dwór, usytuowany we wschodniej pierzei dziedzińca gospodarczego oraz nowe budynki folwarczne. Dwór o prostej formie, prostokątny w rzucie, piętrowy, nakryty był dachem dwuspadowym. W latach 1896-1897 za sprawą Felixa Georga hrabiego von Stoscha doszło do rozbudowy siedziby według projektu samego właściciela. Dostawiony od wschodniej strony do dworu nowy, więk­szy człon, architekturą i wystrojem nawiązywał do renesansu francuskiego. Powiększony obiekt o wyraźnych znamionach rezydencji otrzymał plan litery „T”. Bryłę pałacu tworzą dwa piętrowe skrzydła oraz trzykondygnacyjny ryzalit. Elewacje nowego skrzydła zdobione są detalem architektonicznym. Zwróconą na południe fasadę akcentuje umieszczony cen­tralnie ryzalit, wyróżniający się bogatą dekoracją. Umieszczono w nim wejście główne oraz otwory okienne ujęte w uszakowate obramowania, zwieńczone trójkątnym naczółkiem na kroksztynach. Natomiast elewację boczną – wschodnią przepruwają okna ozdobione trój­kątnym naczółkiem i zwieńczeniem w kształcie kuli. Umieszczono na niej również herby: po lewej stronie rodu von Stosch, a po prawej rodziny von Masennbach. Z wystroju i wy­posażenia pałacu zachowała się stolarka drzwiowa, klatka schodowa z 1838 roku, sztukate­ria sufitów, kominek z umieszczonym herbem rodu von Stosch.

Po II wojnie światowej w 1968 roku został założony trwały strop w skrzydle pałacu oraz ogrzewanie, zaś w 2004 roku wymieniono pokrycie dachowe. W obiekcie prowadzone są bieżące remonty.

Elżbieta Liczner
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Galeria
Zobacz również
Bytom Odrzański - miasto
Wśród zabytkowych zespołów urbanistycznych w...
Bytom Odrzański - lapidarium
Cmentarz komunalny w Bytomiu Odrzańskim, na którego terenie...