Strona główna / Zabytki / Sucha Dolna - Pałac
Architektura rezydencjonalna

Sucha Dolna - Pałac

Rozmiar czcionki
A A A
Wieś położona jest 8 km na wschód od Szprotawy, przy lokalnej drodze do Niegosła­wic. Zespół pałacowo-folwarczny znajduje się w centrum wsi, po północnej stronie drogi. W zabudowie otaczającej prostokątne podwórze, pałac zajmuje wschodni bok, mając na zapleczu niewielki park (3 ha) krajobrazowy. Obiekt nie jest użytkowany.

Dobra rycerskie w Suchej Dolnej, istniejące niewątpliwie od średniowiecza, w źródłach udokumentowane zostały w 1680 roku, gdy kupił je od Kittlitzów Krzysztof Eckersberg. On też rok później wzniósł tutaj pierwszą siedzibę szlachecką. Eckersbergowie władali ma­jątkiem do połowy XIX wieku, pełniąc ważne funkcje w okręgu – Ernest wzmiankowa­ny jest w 1770 roku jako starosta, a jego syn Fryderyk Ludwik w 1840 jako senior szlach­ty. Przekaz z 1886 roku wskazuje, że Sucha Dolna należała wówczas do rodziny Klitzing. Hans Klitzing posiadał majątek do 1945 roku.

Pod koniec XVIII wieku, staraniem Ernesta Ludwika Eckersberga barokowy pałac został przebudowany w duchu klasycyzmu i powiększony. W czasach Klitzingów, którzy najpew­niej mieszkali poza Suchą Dolną, pałac służył za mieszkanie dla pracowników folwarku. Tym można tłumaczyć przekształcenia w układzie wnętrz, przeprowadzone w 2. poł. XIX wieku bez respektu dla wartości artystycznych rezydencji. W trakcie frontowym wydzielo­ny został wewnętrzny korytarz, a liczne sale, w tym reprezentacyjną, podzielono na mniej­sze lokalności. W końcu XIX wieku do fasady dostawiony został portyk, a do elewacji po­łudniowej aneks z wieżą.

Pałac, założony na planie wydłużonego prostokąta (12 × 36 m) z dobudówkami od połu­dnia, jest piętrowy, w części podpiwniczony. Dachy: nad głównym trzonem czterospado­wy, nad dobudówkami pulpitowy i mansardowy (wieża). Fasada i elewacja ogrodowa roz­członkowane lizenami, zwieńczone tryglifowym fryzem, zdobione klasycystyczną dekora­cją o motywach girland, medalionów z popiersiami oraz ujętych w ruchu putt (podokien­ne płyciny). Osie fasady i elewacji ogrodowej zaakcentowane pozornym ryzalitem, w fa­sadzie zwieńczonym przyczółkiem z faliście uformowanym szczytem. Wejście główne po­przedza podcieniowy portyk z tarasem z drugiej kondygnacji (koniec XIX wieku). Układ wnętrz dwutraktowy z wtórnymi podziałami, z sienią na przestrzał. Piwnice i część po­mieszczeń parteru mają sklepienia kolebkowe i kolebkowo-krzyżowe. Stropy sal reprezen­tacyjnych zdobią barokowe sztukaterie i klasycystyczne freski.

Po II wojnie światowej pałac znalazł się w posiadaniu Państwowych Nieruchomości Ziem­skich, następnie PGR, a od roku 1969 klucza majątków Stacji Ochrony Roślin w Paste­rzowicach. Kilka lat temu sprzedany został przez AWRSP. Prywatny nabywca rozpoczął re­mont dachu, przed dwoma laty przerwany.

Stanisław Kowalski
Źródło: "Zamki, dwory i pałace województwa lubuskiego"
Galeria
Zobacz również
Kożuchów - Lapidarium
Lapidarium sepulkralne w Kożuchowie należy do jednego z najlepiej...
Kożuchów - kościół parafialny
Na poł. XIII w. datowane są pozostałości pierwotnego kamiennego...
Kożuchów - wieża kościoła ewangelickiego
Wieża jest jedynym ocalałym członem budowli rozebranej w 1973....
Kożuchów, park pałacowy ob. park miejski
Do pocz. XX w. zespół pałacowo-parkowy z folwarkiem...