Szukaj

Polityka prywatności
projekt i realizacja Carbo Media

Prace zabezpieczające drewniany kościół w Kalsku

Po raz kolejny Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego przyznał dotację na prace związane z zabezpieczeniem drewnianego kościoła w Kalsku w gm. Międzyrzecz. W roku ubiegłym wykonano fumigację  konstrukcji świątyni, zaś w tym roku 138 tys. zł. przeznaczone zostanie na wykonanie instalacji elektrycznej, przeciwpożarowej.
Kościół w Kalsku zbudowano w l. 1692-1693 w tzw. zdwojonej konstrukcji ścian zw. również przysłupową. Ściany wewnętrzne tworzą bierwiona, od zewnątrz objęte szkieletem, którego słupy dźwigają ciężar dachu i wieży. W 2017 r. U. Schaaf i M. Prarat wykonali badania architektoniczne zabytku, które objęły analizę (układów konstrukcyjnych,  złączy  ciesielskich,  budulca  i  jego  obróbki, systemów  ciesielskich znaków montażowych  oraz  materiałów  zastosowanych  do  wypełnienia pól  szkieletu),  chronologiczne rozwarstwienie oraz teoretyczną  rekonstrukcję  rysunkową  pierwotnego  wyglądu   architektonicznego kościoła.
Kościół  wzniesiono jako jednonawowy z wyodrębnionym prezbiterium zamkniętym trójbocznie od wschodu. Od północy przylega do prezbiterium zakrystia, a od zachodu kruchta. Nawa  i  prezbiterium  nakryto dachami dwuspadowymi,a  wieżę dachem  baniastym  z  ośmioboczną  latarnią  i  hełmem  cebulastym  z  gałką, chorągiewką  (z datą 1693) i  krzyżem. Konstrukcja szkieletowa po stronie zachodniej została odeskowana, a w pozostałych ścianach jest widoczna (zakrystia i kruchty są otynkowane). Wnętrze kościoła, z widoczną konstrukcją zrębową, podzielono na nawę z zachodnią emporą organową i prezbiterium. Wejście główne prowadzi  przez kruchtę od zachodu. W południowej ścianie nawy widoczne jest drugie wejście,  obecnie zamknięte. Na belce tęczowej widnieje data 1692. Na wyposażenie kościoła składa się ołtarz główny z XIX w., dwa barokowe ołtarze boczne oraz barokowy prospekt organowy. Badacze wyodrębnili 4 fazy budowlane: I faza – budowa kościoła w l. 1692-1693 w zdwojonej konstrukcji ścian (data 1692 widnieje na łuku tęczy, 1693 – na wiatrowskazie – w 2019 r. T. Ważny potwierdził datowanie badaniami dendrochronologicznymi). Z  pierwszą fazą  budowy  kościoła  powiązano większość substancji korpusu kościoła: wewnętrzną konstrukcję zrębową, konstrukcję empory zachodniej, większość elementów konstrukcji szkieletowej ścian i wieży oraz więźby nad nawą i prezbiterium. II faza – 3. ćw. XIX w. wykonano nowe pokrycie dachów z dachówki z karpiówki, zastępując wcześniejsze z gontu, a na wieży pokrycie z blachy. III faza – k. XIX w., gdy przeprowadzono gruntowny remont, obejmujący wykonanie nowych fundamentów i podwalin (z wyjątkiem ściany północnej nawy) i zmieniono wypełnienia pól z glinianych szczap na cegłę, a na miejscu szkieletowej zakrystii postawiono nową murowaną i zamknięto dawne wejście do nawy w ścianie południowej. Wymianie uległa również stolarka okienna. IV faza – 2 poł. XX w., gdy zastąpiono  kruchtę o konstrukcji szkieletowej nową murowaną i wzmocniono konstrukcję świątyni.
Podsumowując, należy stwierdzić, że kościół powstały w latach 1692-1693 zachował  w  dużej  mierze  swój  pierwotny  układ  przestrzenny, formę oraz pierwotną konstrukcją przysłupową, jako jedyny przykład takiego rozwiązania konstrukcyjnego w woj. lubuskim. Realizowane prace mają na celu zabezpieczenie drewnianej świątyni na wypadek pożaru.


 

Zobacz również

Komplet sześciu barokowych świeczników ołtarzowych

Miejsce kradzieży/ zaginięcia: kościół fil. pw. św. Klemensa w miejscowości Borów Polski, gm. Nowe Miasteczko, pow. nowosolski, woj. lubuskie Autor

Skarb ze Szprotawy wśród 10 najważniejszych odkryć polskiej archeologii 2023 r.!

Kwartalnik „Archeologia Żywa” ogłosił niedawno wyniki plebiscytu 10 najważniejszych odkryć polskiej archeologii 2023. Archeologiczne Sensacje 2023. Niezmiernie miło jest nam

Konkurs „Zabytek Zadbany” edycja 2024

Trwa kolejna edycja konkursu „Zabytek Zadbany”.  Jest to doroczny konkurs Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków, którego

Skip to content