Szukaj

Polityka prywatności
projekt i realizacja Carbo Media

Iłowa – dźwig okręzny zw. paternoster

Decyzją z dnia 17.09.2013 r. Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków pod nr L-608/A dźwig okrężny tzw. paternoster znajdujący się w budynku administracyjnym dawnych Zakładów Tkanin Technologicznych Eskord przy ul. Borowskiej w miejscowości Iłowa

 Obiekt znajduje się w modernistycznym budynku administracyjnym pochodzącym z 1935 r. Dźwig wyprodukowała w 1936 r. berlińska firma Flohr. Składa się z 10 połączonych ze sobą kabin poruszających się ze stałą, niewielką prędkością. Kabiny przeznaczone są dla dwóch osób, nie posiadają drzwi – wsiadanie i wysiadanie odbywa się bez zatrzymywania dźwigu na parterze i trzech kolejnych piętrach budynku. Nad ostatnią kondygnacją znajduje się maszynownia. Winda napędzana jest trójfazowym silnikiem elektrycznym, z którego napęd przenoszony jest za pomocą przekładni ślimakowej na dwa zębate koła łańcuchowe. Wejścia do wagoników znajdują się tuż obok siebie i ujęte są wspólnym portalem z tworzywa imitującego kamień. Na parterze, na ściance pomiędzy kabinami, znajdują się dwa przyciski – jeden uruchamiający, drugi zatrzymujący dźwig. Na wyższych kondygnacjach umieszczony jest tylko wyłącznik „Stop”. Tabliczki z numerem kondygnacji zamontowane są wewnątrz szybu oraz nad portalem na pierwszym i drugim piętrze. W kabinach i w ścianach przy wejściu do kabin zamocowane są po dwa metalowe uchwyty w kształcie litery U.

Większość elementów tworzących mechanizm windy pochodzi z okresu jej produkcji. Do przekładni ślimakowej przykręcona jest tabliczka znamionowa z nazwą producenta – Flohr, datą produkcji – 1936, oraz numerem fabrycznym – 26335. Pompa olejowa została wyprodukowana przez firmę Ernst Holland Görlitz i/Schl.

Iłowska winda reprezentuje rzadki już obecnie typ dźwigu. Należy do grupy zaledwie sześciu urządzeń tego rodzaju działających na terenie Polski. Dwie windy znajdują się w Opolu – jedna w budynku Komendy Wojewódzkiej Policji, druga w siedzibie Urzędu Wojewódzkiego, następne dwie w Katowicach – w gmachu Sejmu Śląskiego i w biurowcu przy ul. Wita Stwosza 7, i kolejna przy wrocławskim rynku w siedzibie Banku Zachodniego. Kilka lat temu zlikwidowano dźwig okrężny w budynku należącym do PKP w Gdańsku, a wcześniej w Gliwicach w siedzibie Bumar Łabędy.

 

Źródło: W. Eckert, Winda okrężna w Iłowej. Lubuski Paternoster, „Lubuskie Materiały Konserwatorskie”, T. 10, 2013.

 

 

Zobacz również

Komplet sześciu barokowych świeczników ołtarzowych

Miejsce kradzieży/ zaginięcia: kościół fil. pw. św. Klemensa w miejscowości Borów Polski, gm. Nowe Miasteczko, pow. nowosolski, woj. lubuskie Autor

Skarb ze Szprotawy wśród 10 najważniejszych odkryć polskiej archeologii 2023 r.!

Kwartalnik „Archeologia Żywa” ogłosił niedawno wyniki plebiscytu 10 najważniejszych odkryć polskiej archeologii 2023. Archeologiczne Sensacje 2023. Niezmiernie miło jest nam

Konkurs „Zabytek Zadbany” edycja 2024

Trwa kolejna edycja konkursu „Zabytek Zadbany”.  Jest to doroczny konkurs Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Generalnego Konserwatora Zabytków, którego

Skip to content